Slide
doslider02
doslider01
doslider05
previous arrow
next arrow

za/przed/na/OKNO
behind/in front of/at the WINDOW
hinter/vor/am/FENSTER

Anna Panek – Kusz

„[…] poeta jest czymś świętym […] dlatego że ma odwagę spojrzeć strachom w oczy. Że
nie odchodzi od otwartego okna, za którym leży noc.”
(Jarosław Iwaszkiewicz)


Okno bez parapetu, bez futryn, bez szyb.
Otwór i nic poza nim.
Ale otwarty szeroko.
(Wisława Szymborska, Niebo)


OKNO – tak brzmi temat tegorocznej edycji Festiwalu Nowej Sztuki lAbiRynT. To bogate interpretacyjne hasło. Jest motywem, symbolem, który pozwala ująć w artystyczną wypowiedź wiele z zagadnień współczesnego świata zarówno tych indywidualnych, duchowych, jak również społecznych, narodowościowych i globalnych.
OKNO można zamykać lub otwierać, ale również uchylać. Można spoglądać na zewnątrz lub stając po drugiej stronie zaglądać do środka, co daje duże możliwości poznawcze i dokumentacyjne, ale również kreacyjne i symboliczne.
W OKNIE może się wiele odbijać, ale można się też w nim przeglądać.
OKNO może być transparentne, przejrzyste lub brudne, zakurzone, szczelnie zasłonięte, mroczne.
OKNO może być szeroko otwarte dając możliwość na rozwój, poznanie, nasz głos w sprawie, można też przez nie głośno krzyczeć, nawoływać, przemawiać lub tylko niemo spoglądać. Można przez nie czerpać powietrze, oddychać, chłonąć świat, zachwycać się nim.
OKNO pozwala też zachowywać dystans. Może nas chronić, możemy je zamknąć, odizolować się od świata zewnetrznego, skupiając na sobie dla siebie.
OKNO bywa niebiezpieczne, zdradzieckie. Jest najsłabszym ogniwem murów. Wyłączamy światła gdy chcemy być niewidoczni, bezpieczni, gdy chronimy się przed atakiem bombowym. Można przez nie wypaść, wyskoczyć, mogą zostać wybite.
OKNO jest pretekstem, symbolem, odniesieniem, nie musi być motywem, obiektem, eksponatem.
OKNO to stan umysłu, sposób myślenia, jest metaforą postrzegania świata, rzeczywistości, tego co nas otacza.

Jest też pewne ważne OKNO dla festiwalu lAbiRynT. To Galeria OKNO, która w tym roku obchodzi jubileusz 20 lat z autorskim programem wystawienniczym i edukacyjnym o transgranicznym charakterze, której jestem kuratorką

„[…] poets are somehow holy […] because they have the courage to look fear in the eye. And don’t
move away from the open window, behind which lies the night.”
(Jarosław Iwaszkiewicz)


A window without sill, frame or pane
A hole and nothing more
But wide open.
(Wisława Szymborska, Sky)


WINDOW – is the theme of this year's lAbiRynT New Art Festival. A motto with rich implications.
It serves as motif and symbol to artistically address many of the issues of the contemporary world on an individual, spiritual, social, national, or global level.
A WINDOW can be closed or opened, or left ajar. You can look outside or – standing on the other side – look inside, which offers great cognitive and documentary, but also creative and symbolic possibilities.
A lot can be reflected in the WINDOW, including oneself.
WINDOWs can be transparent, clear or dirty, dusty, tightly shut or dark. The WINDOW can be wide open, giving us an opportunity for development, cognition, a possibility to voice our opinion, as we can shout loudly out of the WINDOW, call out, speak or just look at it, silently. You can let in fresh air through it to breathe, or you can absorb the world, delight in it.
The WINDOW also allows us to keep our distance. It can protect us, we can close it, isolate ourselves from the outside world, concentrating on ourselves.
Yet, the WINDOW can also be dangerous, treacherous. It is the weakest link in the wall. We turn off the lights when we don’t want to be seen, when we want to be safe and protect ourselves during a bomb attack. You can fall out of them or jump out. WINDOWs can also be smashed.
WINDOW is a pretext, a symbol, a reference, it doesn't have to be a motif, an object, an exhibit.
WINDOW is a state of mind, a way of thinking, it is a metaphor for perceiving the world, the reality surrounding us. During the lAbiRynT Festival there is yet another important WINDOW /OKNO: This is the OKNO
Gallery, which is celebrating its 20th anniversary this year with a special exhibition and educational
cross-border program of which I am the curator

„[…] Dichter sind irgendwie heilig […] weil sie den Mut haben, der Angst ins Auge zu sehen. Weil sie
sich nicht vom offenen Fenster wegbewegen, hinter dem die Nacht lauert.“
(Jarosław Iwaszkiewicz)


Ein Fenster ohne Fensterbrett, ohne Rahmen, ohne Scheibe.
Bloß eine Öffnung und sonst nichts.Aber weit geöffnet.
(Wisława Szymborska, Himmel)


FENSTER – das ist dieses Jahr das Motto des lAbiRynT-Festivals für Neue Kunst. Ein Motto mit einem reichen Interpretationsspielraum. Ein Motiv, ein Symbol, das künstlerische Antworten auf viele Fragestellungen der heutigen Welt zulässt, egal ob es sich um individuelle, spirituelle soziale, nationale oder globale Themen handelt.
FENSTER kann man schließen oder öffnen, aber auch anlehnen. Man kann nach draußen schauen oder, wenn man auf der anderen Seite steht, nach innen. Das eröffnet wissenschaftliche und dokumentarische, aber auch kreative und symbolische Möglichkeiten.
Im FENSTER kann sich Vieles spiegeln, aber man kann sich auch selbst betrachten.
FENSTER können durchsichtig, klar oder schmutzig, staubig sein, fest verschlossen oder dunkel.
FENSTER können weit geöffnet sein, womit sie uns die Möglichkeit geben, uns zu entwickeln, zu erkennen, unsere Stimme in einer Sache zu erheben: wir können laut durch sie hindurchschreien, rufen, sprechen oder sie einfach nur schweigend betrachten. Sie sorgen für frische Luft, lassen uns atmen, die Welt aufnehmen und sich an ihr erfreuen.
FENSTER ermöglichen es auch, Abstand zu halten. Sie schützen uns, man kann sie schließen, sich von der Außenwelt isolieren und sich auf sich selbst konzentrieren.
Manchmal können FENSTER aber auch gefährlich und tückisch sein. Sie sind die schwächste Stelle in der Mauer. Man löscht das Licht, um nicht gesehen zu werden und sich sicher zu fühlen, um sich bei Bombenalarm zu schützen. Man kann aber auch aus dem FENSTER fallen, herausspringen oder es kaputtschlagen.
Das FENSTER ist ein Vorwand, ein Symbol, ein Hinweis, es muss sich dabei nicht um ein Motiv, ein Objekt, oder Exponat handeln. Es ist ein Geisteszustand, eine Denkweise, eine Metapher für die Wahrnehmung der Welt, der Realität, dessen, was uns umgibt. Während des lAbiRynT-Festivals gibt es noch ein weiteres wichtiges FENSTER / OKNO: Das ist die Galerie OKNO, die in diesem Jahr ihr 20-jähriges Bestehen feiert mit einem besonderen grenzüberschreitenden Ausstellungs- und Bildungsprogramm, dessen Kuratorin ich bin.

OKNO FENSTER WINDOW

Michael Kurzwelly

Stara kobieta siedzi przy oknie, ręce ma oparte na poduszce. Spogląda na ulicę.
Zbombardowany dom. Zniszczone otwory okienne, bez ram, bez szyb. Wewnątrz głęboka czerń.
Zbombardowany blok mieszkalny, brak zewnętrznej ściany. Jak w domku dla lalek prezentuje się kompletnie umeblowany, zdemolowany salon. Jakiś mężczyzna sprząta.
Inny mężczyzna idzie do terapeuty, kładzie się na kanapie, zamyka oczy. Być może otwierają się przed nim okna, odsuwają zasłony, odsłaniając dawne pomieszczenia.
Przechadzam się wieczorami po ulicach i zaglądam w jasno oświetlone okna do tajemniczych światów obcych mi ludzi.
W Holandii większość ludzi nie wiesza w oknach zasłon.
Okno. Rama okienna. Parapet. Kit do okien. Szyba. Okiennica. Zasłona.
Przez okna światło wpada do pomieszczeń lub z nich wypada.
Okna to połączenia. Wgląd i widok. Można spoglądać na zewnątrz, a jednocześnie nadal być chronionym.
Drzwi pozwalają mi zamknąć je za sobą i zachować prywatność. Okna wbudowano po to, by mimo to nie tracić kontaktu ze światem.
Ostrożny kontakt z drugą osobą. Najpierw za zaciągniętymi zasłonami, potem ostrożnie odsuwając je na bok. Widoczność zależy od odległości od szyby.
Stopniowe otwieranie lub wycofywanie się.
W przypadku okna nie chodzi o wpuszczanie do środka. Przeważnie.
Zniszczone okno jest raną.
A jak odnosi się do tego sztuka? Czy zeskrobuje lód z okien? Wstawia je tam, gdzie wcześniej ich nie
było? Zwraca uwagę na okna, które zostały przeoczone? Otwiera ramy czasowe? Czy też pyta, czy okno jest rzeczywiście oknem?
Wojna w Kijowie. Dobra rada, by w przypdku alarmu bombowego położyć się na korytarzu za ścianą.
Ostrzał wpada przez okna.

An old woman sits by the window. Her arms rest on a pillow. She looks onto the street.
An apartment building destroyed by bombs. Black window holes, no frames, no window panes. Darkness inside.
A blasted apartment block after shell fire. The exterior wall missing. Like in a doll’s house there is a meticulously furnished living room – now devastated. A man is busy cleaning up.
A man visits his psychotherapist, reclines on the sofa, closes his eyes. Maybe he feels as if a window opened up, curtains were pulled aside to reveal a view of his former life.
In the evening, I walk the streets and look into brightly lit windows of other people’s mysterious worlds.
In Holland most people don’t have curtains in their windows.
Window. Window frame. Window sill. Window putty. Shutters. Curtains.
Windows allow for light to enter a room and or for the light to spill back into the street.
Windows connect inside and outside. They generate insights and enable out-looks. You can see the outside while being sheltered.
Doors can be closed and allow a retreat into privacy. Windows are made for not losing contact with the world.
Carefully you try to establish first contact with somebody else. You start behind closed curtains, which later are carefully drawn aside. In how far you are visible depends on the distance you keep from the window pane.
It is a gradual opening or retreating.
Generally, windows are not meant for letting someone in.
A broken window is like a wound.
Yet, how do the arts respond? By scraping ice from the window pane? By putting in windows where formerly there weren’t any? By drawing attention to windows that hitherto have been overlooked? By opening up time frames? Or by asking whether a window is really a window?
War in Kyiv. Better to hide and cover in the corridor behind a wall. The shelling comes through the windows.

Eine alte Frau sitzt am Fenster, ihre Arme auf ein Kissen gestützt. Sie blickt auf die Straße.Ein bombardiertes Wohnhaus. Verruste Fensteröffnungen, keine Rahmen, keine Scheiben. Drinnen tiefe Schwärze.
Ein bombardierter Wohnblock, die Außenwand fehlt. Wie in einem Puppenhaus präsentiert sich ein komplett eingerichtetes Wohnzimmer, verwüstet. Ein Mann räumt auf.
Ein Mann geht zum Therapeuten, legt sich auf das Sofa, schließt die Augen. Vielleicht öffnen sich ihm Fenster, werden Gardinen beiseite gezogen und geben den Blick in alte Räume frei.
Ich gehe abends durch die Straßen und schaue in die hell erleuchteten Fenster hinein in geheimnisvolle Welten mir fremder Menschen.
In Holland bringen die meisten Menschen in ihren Fenstern keine Gardinen an.
Fenster. Fensterrahmen. Fensterbank. Fensterkitt. Fensterscheibe. Fensterladen. Gardine.
Durch Fenster dringt Licht in Räume herein oder aus Räumen heraus.
Fenster sind Verbindungen. Einblick und Ausblick. Man kann nach Draußen blicken und ist dennoch geschützt.
Die Tür erlaubt es mir, sie hinter mir zu schließen und privat zu sein. Fenster wurden eingebaut, um dennoch den Kontakt zur Welt nicht zu verlieren.
Vorsichtige Kontaktaufnahme mit dem Anderen. Erst einmal hinter zugezogenen Gardinen, dann vorsichtig zur Seite schieben. Die Sichtbarkeit hängt von der Entfernung zur Scheibe ab.
Schrittweises Öffnen oder Zurückziehen.
Um das Hereinlassen geht es beim Fenster nicht. Meistens.
Ein zerstörtes Fenster ist eine Verletzung.
Und wie verhält sich die Kunst dazu? Kratzt sie das Eis vom Fenster? Baut sie Fenster ein, wo vorher keine waren? Macht sie auf Fenster aufmerksam, die übersehen wurden? Öffnet sie Zeitfenster?
Oder fragt sie, ob das Fenster wirklich ein Fenster ist?
Krieg in Kijev. Guter Rat, sich bei Bombenalarm in den Flur hinter eine Wand zu legen. Der Beschuss kommt durch die Fenster.

Galeria Okno
Słubicki Miejski Ośrodek Kultury SMOK
ul. 1. Maja 1
PL-69-100 Słubice
anna@galeriaokno.pl

Słubfurt e.V.
Güldendorfer Straße 13
D-15230 Frankfurt (Oder)
arttrans@arttrans.de